شلی مفاصل یا Hypermobility چیست؟
آیا نرمال است چنین چیزی ؟ چه دردی باعث بروز چنین عارضه ای می شود؟
در اکثر افراد، شلی مفاصل یک پدیده نرمال است. در برخی هم هست که منجر به شرایط ناتوان کننده ای می شود. به گفته مشاور روماتولوژیست و متخصص دردهای مداخله ای، این شلی مفاصل شرح داده شده است. اینکه این Hypermobility چیست! چه زمانی این موضوع فراتراز رخداد طبیعی فیزیکی می باشد، و آیا قابل درمان هست!
درباره شلی مفاصل یا Hypermobility چه می دانید؟
آیا همان منعطف بودن بدن یا double-jointed (دومفصله بودن) است؟
اولین چیزی که باید در این زمینه مطرح کنیم، در اکثر افراد، این هایپرموبیلیتی عادیست. به این عارضه ” double-jointe” هم گفته می شود. چیزی شبیه واژه layman’s که انقباضات مفاصل می باشد و در افراد بسیار منعطف دیده می شود. این انعطاف پذیری یک ویژگی معمول و کلی ست و یک طیف وسیعی از سفتی مفاصل تا بسیار منعطف می باشد. افردی که مفاصل بسیار منعطف دارند، گفته می شود hypermobile است. اکثر کودکان و زنان بسیار جوان، خصوصا از جنوب آسیا تا شرق آسیا، جز منعطف ترین افراد می باشند.
البته ضرورتا بد نیست و یک مزیت ورزشی هم نامیده می شود. حدس زده می شود که همه ژیمناست ها بیش از حد متحرک هستند، و هرکسی که بتواند چنین چیزی را انجام دهد، یک پوز در کلاس یوگا خواهد بود. علاوه براین، انعطاف پذیربودن احتمالا به طور مثبتی به سالم بودن شما در پیری کمک می کند.
اگر به این سوالات مثبت پاسخ دهید، ممکن است هایپرموبایل یا منعطف باشید :
- آیا می توانید : کف دست هایتان را صاف روی زمین بگذارید بدون خم شدن زانوها؟
- شست تان ساعدتان را لمس می کند؟
- تابحال به این رسیدید که دومفصله باشید؟
- آیا ترفندهایی برای انحراف بدن تان یا تقسیمش دارید؟
- بیش از یک بار از ناحیه شانه یا کاسه زانویتان جابجا شده؟
- علائم انعطاف پذیری بدن یا به اصطلاح این شلی مفاصل چیست؟
شلی مفاصل ممکن است باعث مشکلات اسکلتی عضلانی شود، که به طور تاثیرگذاری یک چیزی فراتر از بیان می باشد. نوعی از چیزهایی که برای همه اتفاق می افتد، مثل :
- پیچ خوردگی مفصلی مکرر و شدید
- آسیب مکرر یا مداوم تاندون
به عنوان مثال اپی کندیلیت (آرنج تنیس) یا مشکلات پا مانند ورم کف پا، دررفتگی جزیی (کشکک زانو/کاسه زانو)، یا افتادگی شانه و غیره.
این علائم غالبا از نظر ضعف و آسیب پذیری تاندون ها و مفاصل به راحتی قابل درکند. اما همه این موارد طیف گسترده ای از علائمی دارند که مستقیما توضیح داده نمی شود، اما واضحا مرتبطند :
- POTS (سندرم orthostatic tachycardia)، که شامل غش کردن یا syncope
- افت فشار خون
- کنترل دمای تغییریافته
- تعریق زیاد
- سندرم روده تحریک پذیر و سندرم دامپینگ

چه عواملی باعث بروز چنین عارضه ای می شوند؟
عواملی هستند که ژنتیکی و اساسی می باشند.
سندرم تحریک پذیری مفاصل هم می توان به عنوان بخشی از طیف اختلالات ارثی بافت همبند دانست. همراه با شرایطی مانند سندرم های Ehlers-Danlos و سندرم مارفان. این مشکلات ژنتیکی سندرم هایی هستند که به خوبی درک شده اند، و ناشی از حذف ژن ها هستند. منجر به تولید پروتئین معیوب در ماتریکس خارج سلولی کلاژن، الاستین، پروتئگلیکان ها و گلیکوپروتئین ها می شوند. بافت های ساختاری اسکلت و بدن که بافت ها را تشکیل داده و ما را تشکیل دادند.
با این حال، هیچ اختلالات ژنتیکی قابل شناسایی در JHS وجود ندارد و نوعی EDS می باشد که می توان ژن ها را شناسایی کرد. اما این سندرم دقیقا همان شکل غیرژنتیکی JHS است.
از نظر عملی، EDS و سندرم مارفان به عنوان بخشی از این وضعیت اند، اغلب با ویژگی های بدنی قابل تشخیص می باشند.
دارای تحرک زیادی با این حال هستند، و برخی ویژگی های ژنتیکی مثل کشیدگی پوست را نشان می دهند، یا ترک های غیرمعمول روی پوست، رگ های واریسی، کبودی های روی پوست، و غیره که شکلی از EDS می باشند. این تمایز از نظر عملی اهمیت ندارد زیرا درصورت شناسایی ژن های داده شده، مدیریت پزشکی تغییری نمی کند، و تست ها معمولا انجام نمی شوند.
چه درمان هایی دارد؟
توسط فیزیوتراپیست کنترل می شوند، که تمرین و مراقبت دارند.
- POTS و مشکلات خودایمنی توسط پزشک، متخصصین قلب و عروق مدیریت می شوند.
ممکن است درمان های پزشکی پیچیده ای هم شامل این موارد باشند.
- متخصص آرتروز و درد ستون فقرات هم می گوید :
اغلب درگیر دردهای عمومی، فیبرومیالژیا و مسائل خاص ستون فقرات هستند. این موارد هم نیاز به توجه ویژه و مداخلات مختلف در بیمار دچار JHS دارند.
- آسیبهای مزمن تاندون را می توان با تزریق های ترمیمی ترمیم کرد.
- حمایت روانشناختی رفتاری و مشاوره هم کمک می کند.